Nog lange weg te gaan voor accountancysector

Bron: ANP en Monitoring Commissie

De hervormingen die de accountancysector heeft voorgesteld om kwaliteit, gedrag en cultuur te verbeteren, zijn bij lange na niet voldoende om het blazoen van de sector weer op te poetsen. Dat concludeert de in 2015 ingestelde Monitoring Commissie op basis van eigen onderzoek.

53 maatregelen

De commissie deed de afgelopen negen maanden onderzoek of de 53 maatregelen die de sector in 2014 voorstelde, de problemen voldoende wegnemen. Het instellen van de commissie was er één van. Vervolgens heeft de Commissie niet alleen beoordeeld of die maatregelen zijn ingevoerd maar ook of de maatregelen de beoogde effecten realiseren. Volgens de commissie is er meer nodig dan de toepassing van de maatregelen om de geloofwaardigheid en het gezag van de accountancysector te herstellen. ‘Binnen alle te onderscheiden marktsegmenten (met name bij de grote accountantsorganisaties) zijn vorderingen gemaakt, maar overal moeten echter ook nog flinke stappen worden gezet; zeker in het segment van de niet-OOB accountantsorganisaties.’

Schandalen

De sector kwam vanwege een reeks kwesties vaak negatief in de publiciteit. Onder meer KPMG raakte in opspraak door een reeks schandalen. Het bedrijf moest diep door het stof in de omkopingszaak rond bouwbedrijf Ballast Nedam en werd zelf onderwerp van justitieel onderzoek naar mogelijke belastingontduiking bij de bouw van zijn nieuwe hoofdkantoor. Verder waren er problemen bij woningcorporatie Vestia en rezen er twijfels over de controles bij Ahold, Enron en Imtech.

Druk

Ook minister Jeroen Dijsselbloem sprak eerder van een ‘kwaliteitsprobleem’ bij de accountancy. Dat was volgens hem ook deels de schuld van grote bedrijven die soms druk uitoefenden op accountants om hun jaarrekening goed te keuren.

Aanbevelingen

De commissie vindt het contraproductief om nu met een lijst met (aanvullende) maatregelen te komen. Wel komt de commissie met aanbevelingen, dit zou in de 53 maatregelen te weinig belicht worden.

  • Het opstellen van deugdelijke(re) oorzakenanalyses, en daarbij ook ‘wicked problems’ te
    adresseren, zoals het verdienmodel, het fraudevraagstuk en het vinden van een evenwichtige
    benadering tussen cliëntbelang en publiek belang.
  • Het voorzien van de voorgestelde maatregelen van een adequate(re) onderbouwing en deze
    duidelijk koppelen aan geconstateerde oorzaken en aan te realiseren effecten. Daardoor
    ontstaat een logisch drieluik: de maatregelen nemen de oorzaken voor de problematiek
    binnen de accountancysector weg en dragen bij aan het realiseren van effecten zoals
    kwaliteitsverhoging, vertrouwensherstel en het dienen van het publiek belang.
  • Het maken van een onderscheid en het verkrijgen van een betere balans tussen maatregelen
    die de cultuur binnen de sector en accountantsorganisaties raken (maatregelen gericht op
    systeemprikkels) en maatregelen die betrekking hebben op individueel gedrag (maatregelen
    gericht op individuele prikkels).
  • Het gestructureerder vormgeven van het veranderproces. Onderdeel daarvan is het
    aanbrengen van balans tussen de technocratische en adaptieve aanpak van de maatregelen
    en het veranderproces, waardoor een daadwerkelijke en duurzame gedrags- en
    cultuurverandering kan worden bereikt.

De Autoriteit Financiële Markten (AFM) onderschrijft de bevindingen van de commissie.

terug