Werkruimte eigen woning

Bron: Redactie FiscaalTotaal

Werkruimte eigen woning

In dit dossier leest u over de werkruimte eigen woning. Nagegaan wordt wat daaronder wordt verstaan en wanneer u in aanmerking komt voor een kostenaftrek of een belastingvrije vergoeding.

1. Wanneer is sprake van een werkruimte eigen woning?

Er is sprake van een werkruimte eigen woning (of huurwoning) als u ten behoeve van uw werk (dat kan bijvoorbeeld uw eigen onderneming zijn of uw dienstbetrekking) een deel van uw eigen woning hebt ingericht als werkruimte. Dat kan een werkkamer, een kantoor of een werkplaats zijn. Een zeer belangrijke voorwaarde is dat deze werkruimte een zelfstandig gedeelte van de woning betreft. Dat wil zeggen dat deze werkruimte een eigen opgang moet hebben (een eigen voordeur) en eigen sanitaire voorzieningen. De werkruimte zou zonder problemen aan een ander moeten kunnen worden verhuurd.

Daarnaast gelden nog twee aanvullende eisen:

Als u alleen thuis een werkruimte hebt (dus niet elders een kantoor of werkplaats hebt), dan moet u tenminste 70% van de winst (en eventuele loon- en neveninkomsten) in of vanuit die werkruimte verdienen. Volgende eis is dat u tenminste 30% van de winst in de werkruimte zelf verdient.

Is er ook elders nog een werkruimte, dan moet u tenminste 70% van de winst in de werkruimte thuis verdienen.

2. Wat valt er onder kosten van een werkruimte bij een eigen woning?

Als is vastgesteld dat uw werkruimte kwalificeert als werkruimte eigen woning, dan kunt u de kosten die betrekking hebben op die werkruimte aftrekken van uw winst of neveninkomsten, of mag uw werkgever die belastingvrij aan u vergoeden. Is uw werkgever uw eigen BV dan geldt de regeling zoals hierna onder punt 6 is uitgewerkt. Als we spreken over de kosten van de werkruimte dan gaat hierbij om kosten en lasten die verband houden met de werkruimte, de inrichting daaronder inbegrepen. Deze formulering is veelomvattend en betreft ook het onderhoud van de werkruimte, kosten van gas, licht, water, verzekering, behang- en schilderwerk en uiteraard ook dossierkasten, bureaus e.d. Daarbovenop is een gebruiksvergoeding van ten hoogste 4% van de aan de werkruimte toe te rekenen waarde aftrekbaar.

3. Wat wordt bij u belast ingeval u een werkruimte hebt in uw eigen woning?

De vergoeding die u van uw werkgever ontvangt is belastingvrij. Ook het bedrag dat u ten laste van uw winst brengt hoeft u niet als een andere vorm van inkomst meer aan te geven. Wel zal de werkruimte fiscaal geen deel meer uitmaken van uw inkomsten uit eigen woning (box 1).

De waarde van de werkruimte moet worden aangegeven in box 3. Ook de eventuele hypotheekrente die aan de werkruimte is toe te rekenen is niet (meer) in box 1 aftrekbaar als eigenwoningrente. Het gedeelte van de hypotheeklening dat is toe te rekenen aan de werkruimte komt als schuld in aftrek in box 3. Het eigenwoningforfait wordt niet berekend over de werkruimte. De werkruimte verhuist dus naar box 3, evenals een evenredig gedeelte van de eigenwoningschuld.

4. Wat valt onder kosten van de werkruimte bij een huurwoning

Aftrekbaar zijn de kosten van onderhoud van de werkruimte, kosten van gas, licht, water, verzekering, behang- en schilderwerk en uiteraard ook dossierkasten, bureaus e.d. Daarboven is aftrekbaar een aan de werkruimte toe te rekenen evenredig deel van de huurkosten.

5. Wat als uw werkruimte deel uitmaakt van uw verplichte ondernemingsvermogen?

Door de eisen die de wetgever stelt aan de zelfstandigheid van de werkruimte rijst de vraag of deze werkruimte verplicht ondernemingsvermogen of keuzevermogen is. Als de werkruimte dusdanig zelfstandig is ten opzichte van de woning (bijvoorbeeld eigen gas en elektravoorzieningen, eigen huisnummering etc.) dan is het niet ondenkbeeldig dat de werkruimte deel uitmaakt van uw verplichte ondernemingsvermogen. In dat geval komt een de werkruimte op de balans van uw onderneming te staan en maakt dan geen deel meer uit van uw privévermogen. Ook een evenredig deel van de eigen woningfinanciering komt dan als schuld op uw balans te staan. De werkruimte blijft dan in box 1 maar verhuist van privé- naar ondernemingsvermogen.

Een zelfstandige werkruimte die tot uw keuzevermogen behoort (u mag kiezen tussen privé- of ondernemingsvermogen) kunt u desgewenst tot het ondernemingsvermogen rekenen. De aftrekbeperkingen die hiervoor zijn besproken komen dan niet aan de orde en voor deze werkruimte gelden de normale regels voor de winstbepaling. De rente van de hypotheeklening die is toe te rekenen aan de werkruimte is aftrekbaar van de winst uit onderneming. De waardeveranderingen van de werkruimte worden bij een eventuele verhuizing in het resultaat betrokken. Dat kan voor- of nadelig uitpakken. Verkoopt u uw huis met een forse winst en is een deel van die winst toe te rekenen aan de werkruimte dan zal die winst zijn belast als winst uit onderneming. Een verlies is daarentegen uiteraard aftrekbaar.

6. Hoe zit het als u een werkruimte ter beschikking stelt aan uw BV of aan uw partner?

Als u een werkruimte gebruikt ten behoeve van uw dienstbetrekking bij uw BV of u stelt de werkruimte ter beschikking aan uw partner ten behoeve van diens onderneming of werkzaamheid, dan wordt het resultaat dat u behaald met die terbeschikkingstelling (TBS) gerekend tot uw resultaat uit overige werkzaamheden en is belast in box 1 van de inkomstenbelasting. U zet dan die werkruimte op uw eigen balans. De (economische) huurwaarde is dan in box 1 belast, onder aftrek van afschrijvingen en kosten waaronder begrepen de eventuele hypotheekrente. De werkruimte verhuist van binnen box 1 van ‘inkomsten uit eigen woning’ naar ‘inkomsten uit overige werkzaamheden’.

Bij het einde van de TBS zult u tevens moeten afrekenen met de Belastingdienst over de werkelijke waarde van de werkruimte verminderd met de boekwaarde. Een eventueel boekverlies strekt in mindering op het resultaat uit overige werkzaamheden. Deze regeling kan ingrijpende gevolgen hebben voor een fiscale partner/verbonden persoon.

Als doekje voor het bloeden hebt u jaarlijks wel recht op een terbeschikkingstellingsvrijstelling van 12% van het gezamenlijke bedrag van het resultaat uit terbeschikkingstellingswerkzaamheden. Dat bedrag strekt dan in mindering op het resultaat uit de terbeschikkingstelling.

Als u bent getrouwd in algehele gemeenschap van goederen en u stelt de werkruimte ter beschikking aan uw partner, dan is de TBS-regeling niet van toepassing. Dan is namelijk de normale regeling van toepassing die hierboven is beschreven. Als sprake is van een huwelijk buiten gemeenschap van goederen, maar de woning tot een beperkte huwelijksgemeenschap behoort (als zodanig in de notariële akte vermeld), dan is de TBS-regeling evenmin van toepassing. De reden voor deze uitzonderingen is dat de echtgenoten de werkruimte formeel niet aan elkaar ter beschikking kunnen stellen als ze samen eigenaar zijn.

Wel TBS-regeling

Is een belastingplichtige buiten gemeenschap van goederen getrouwd en stelt de echtgenoot de werkruimte aan hem ter beschikking, dan is de TBS-regeling dus van toepassing. De belastingplichtige mag zelf voor dit aandeel een fictieve gebruiksvergoeding aftrekken ter grootte van de economische huurwaarde. De echtgenoot in kwestie geeft deze vergoeding aan in box 1 (en mag wel de kosten in aftrek brengen die verband houden met de ter beschikking gestelde ruimte).

Man-vrouwfirma en TBS-regeling

Als u samen met uw partner een vennootschap onder firma drijft, kan geen sprake zijn van de TBS-regeling als u in algehele gemeenschap getrouwd bent. Evenmin is de TBS-regeling van toepassing als de woning tot een beperkte of algehele gemeenschap van goederen behoort. Bent u of uw partner in de firma de eigenaar van de werkruimte en stelt u of uw partner deze ter beschikking aan de firma, dan is de TBS-regeling weer wel van toepassing. De belastingheffing verloopt dan als volgt. Het gedeelte dat de partner in feite aan zichzelf ter beschikking stelt (winstverdeling) valt voor hem in box 3. Voor dat gedeelte kan de firma een fictieve gebruiksvergoeding aftrekken van 4%. Voor het resterende gedeelte is de TBS-regeling van toepassing en mag de firma een fictieve gebruiksvergoeding aftrekken ter grootte van de economische huurwaarde. Uiteraard geldt dat alleen als de werkruimte keuzevermogen is en wordt gerekend tot het privévermogen.


naar boven

Dit document en meer vindt u in FiscaalTotaal:

  • Betrouwbare en actuele fiscale en financiële vakinformatie
  • Integraal inzicht in een groot aantal fiscale thema’s
  • Praktische ondersteuning bij uw dagelijkse werkzaamheden

    Lees verder over FiscaalTotaal


Gerelateerde nieuwsartikelen