Huwelijksvoorwaarden

Bron: Redactie FiscaalTotaal

Aangaan huwelijkse voorwaarden

1. Inleiding

Er kunnen voor u verschillende redenen zijn om huwelijksvoorwaarden op te stellen. U kunt dat doen omdat u uw vermogen wilt beschermen nu en in de toekomst. Bijvoorbeeld de aansprakelijkheid voor schuldeisers beperken, omdat vermogen niet in een bedrijfsfaillissement mag vallen. Of omdat er bescherming moet zijn van het vermogen bij een toekomstige scheiding of overlijden. Ook als er sprake is van tweede huwelijken omdat u de vermogens vaak liever gescheiden willen houden.

Het beste is om huwelijksvoorwaarden af te sluiten vóór het huwelijk. Na het huwelijk uw huwelijksvoorwaarden wijzigen of alsnog huwelijkse voorwaarden opstellen is mogelijk, maar ingewikkelder. Als u niets regelt, is er sprake van gemeenschap van goederen. Op het moment dat u dat niet wilt, kunt u gebruikmaken van de huwelijksvoorwaarden.

In de huwelijksvoorwaarden kunt u beiden wensen opnemen voor wat betreft de uitsluiting van de inkomens en vermogensbestanddelen.

NB: De huidige wettelijke regeling is gemeenschap van goederen, tenzij echtgenoten hierover nadere afspraken, de huwelijkse voorwaarden, maken. Er zijn plannen om de wettelijke regeling te veranderen in een beperkte gemeenschap van goederen. Dit wil zeggen dat tot de gemeenschap gaat behoren dat wat de echtgenoten tijdens en door hun huwelijk door hun inspanning inbrengen. Bezittingen en schulden van vóór het huwelijk vallen niet standaard in de gemeenschap. Eveneens blijft privé hetgeen een echtgenoot tijdens het huwelijk krachtens schenking of erfenis verkrijgt. Een daartoe strekkend wetsvoorstel is reeds door de Tweede Kamer aangenomen.

2. Huwelijksvoorwaarden gemaakt vóór het huwelijk

Zoals eerder opgemerkt verdient het aanbeveling om de huwelijksvoorwaarden voor het huwelijk op te laten maken bij de notaris. In deze akte moet u afspraken maken over hoe u omgaat met de kosten van de huishouding, hoe u omgaat met afgescheiden inkomen en vermogen en de (toekomstige) verdeling daarvan. Tevens moet u iets opnemen over afgesloten levensverzekeringen en het aanwezige pensioen van beiden.

3. Maken en wijzigen van huwelijksvoorwaarden tijdens het huwelijk

Het kan natuurlijk ook dat u start in een gemeenschap van goederen, maar dat het later toch beter is om op huwelijkse voorwaarden verder te gaan. De wet biedt u de mogelijkheid om tijdens uw huwelijk huwelijksvoorwaarden op te maken.

Een wijziging van het huwelijksgoederenregime omdat men een onderneming gaat starten, kan betekenen dat schuldeisers worden benadeeld. Per 1 januari 2012 is het wel zo dat echtgenoten die tijdens hun huwelijk overstappen van gemeenschap van goederen naar huwelijksvoorwaarden met uitsluiting van iedere gemeenschap, hoofdelijk aansprakelijk blijven voor alle schulden van de gemeenschap die er op het moment van wijziging aanwezig zijn.

4. De meest voorkomende soorten huwelijkse voorwaarden

De koude uitsluiting
Koude uitsluiting is aan de orde wanneer er tussen u en uw partner geen enkele gemeenschap van goederen bestaat. Het woord “koud” heeft betrekking op het feit dat partijen op geen enkele wijze hun inkomen en de (toekomstige) vermogenstoename verrekenen (delen). Deze vorm van huwelijksvoorwaarden zorgt ervoor dat tussen de echtgenoten een minimum aan financiële banden bestaat. Het enige dat u financieel bindt, is de wettelijke verplichting elkaar “het nodige” te verschaffen tijdens het huwelijk.

De beperkte gemeenschap
U heeft gemeenschappelijke bezittingen (zoals de inboedel), maar ieder ook een privédeel. Men kan afspreken om schenkingen en erfenissen tijdens het huwelijk gekregen hier buiten te laten vallen. Dit heeft tot gevolg dat de hiermee samenhangende schulden van ieder der echtgenoten kunnen worden verhaald op de gemeenschap.

Voorwaarden met een verrekenbeding
De koude uitsluiting (geen deling van de inkomsten) geeft wel heel direct aan dat er scheiding is van inkomen en om hier overheen te komen wordt dat in de regel ondervangen door het toevoegen van een verrekenbeding. Verrekenbedingen kunnen periodiek (jaarlijks) en finaal (einde huwelijk door scheiding en/of overlijden) zijn.

A. Periodiek (jaarlijks) verrekenbeding
Er is sprake van een periodiek verrekenbeding als het beding verplicht tot jaarlijkse verrekening van de gespaarde inkomsten. Aan het eind van elk jaar wordt alles dat over is van de inkomens samengevoegd en bijvoorbeeld vervolgens in tweeën gedeeld (andere verdeling is ook mogelijk). De verrekening kan verbonden zijn aan een termijn.

De kosten van de huishouding
Volgens de wet moeten de kosten van de huishouding ten laste komen van het gemeenschappelijk inkomen van u beiden. Hiervan kan bij huwelijksvoorwaarden worden afgeweken. Als alleen één van de partners werkt, kan worden bepaald dat deze alle kosten voor haar of zijn rekening neemt. Deze bepaling is slechts van kracht zolang de werkende partner voldoende inkomsten heeft om die kosten te dragen. Is dat niet meer het geval, dan geldt de wettelijke plicht om de kosten van de huishouding gezamenlijk te dragen.

De kosten van de huishouding en het verrekenbeding zijn nauw met elkaar verbonden. Immers, de besparingen die ontstaan door het inkomen niet aan te wenden voor huishoudelijke uitgaven, moeten worden verrekend.

De definitie van inkomsten nu en in de toekomst
Het verdient aanbeveling in de huwelijkse voorwaarden vast te leggen wat onder inkomsten wordt verstaan. In het algemeen zal daarbij ook moeten worden gelet op de winst die wordt gemaakt in een BV waarin u één van beiden bijvoorbeeld de meerderheid of alle aandelen houdt dan wel tevens directeur bent. In die hoedanigheid kan u de hoogte van het inkomen verregaand beïnvloeden. Ook kan nagedacht worden over de bereidheid om het verlies aan verdiencapaciteit, dat kan optreden doordat de ene echtgenoot meer zorgtaken op zich neemt en het huishouden draaiende houdt, te compenseren in een jaarlijkse of uiteindelijke verdeling van inkomsten. Kortom de wens om de bestaande inkomsten en of de toekomstige inkomsten op de juiste manier te verdelen.

De definitie van vermogen nu en in de toekomst
Wat is vermogen en hoe wordt omgegaan met de (toekomstige) rendementen van dit vermogen? Hoort dat bij de eigenaar van het vermogen of is het gemeenschappelijk? Een duidelijke definitie daarvan is belangrijk ter voorkoming van discussie. De notaris zal u daarin begeleiden.

B. finaal verrekenbeding (einde van het huwelijk door scheiding en/of overlijden)
Als u de verrekening niet periodiek (jaarlijks) maar slechts aan het eind van het huwelijk (door echtscheiding of overlijden) wilt laten gebeuren, moet er sprake zijn van een finaal verrekenbeding. Dat wil zeggen dat het vermogen aan het einde van het huwelijk afgerekend wordt alsof u in gemeenschap van goederen was getrouwd. Dit wordt vaak gedaan als u tijdens het huwelijk wel de bezittingen afgescheiden wilt houden maar ze daarna wel eerlijk wilt verdelen.

5. De huwelijksvoorwaarden

Er bestaat grote vrijheid wat betreft de keuze van de indeling en de keuze van het stelsel van het huwelijksgoederenrecht. Zo kunt u de voorwaarden in beginsel naar eigen inzicht inrichten en daarbij afwijken van de regels van de wettelijke gemeenschap. In het begin is het zaak om de eigendomsverhoudingen bij de aanvang van het huwelijk al vast te leggen, dan moet u een lijst van aanbrengsten opstellen.

Overige aandachtspunten in de huwelijksvoorwaarden

  • U moet een omschrijving geven van wat tot de kosten van de huishouding wordt gerekend en daarin een verhouding geven waarin de kosten van de huishouding worden verdeeld/betaald.
  • U moet ook een definitie geven van het vermogen (wat wordt wel of niet tot het vermogen gerekend en hoe wordt de waarde van het vermogen vastgesteld) waaruit de kosten van de huishouding moeten worden betaald.
  • Tevens een verdeling geven van het inkomen hoger dan de kosten van de huishouding.
  • Het opnemen van een termijn waarbinnen verrekening van inkomen en vermogen moet plaatsvinden is ook noodzakelijk.
  • U moet ook alvast de gevolgen van een echtscheiding opnemen zodat een verdeling van bepaalde gedefinieerde zaken al bekend is.
  • Er moet ook aandacht zijn voor de gevolgen van overlijden van één van beiden.
  • Er moeten regelingen opgenomen zijn rond (de financiering van) van de (eigen) woning voor wat betreft de betalingen van de woonlasten als ook de woonsituatie als men moet verdelen.
  • Vooral ook opnemen hoe levensverzekeringen worden behandeld in de huwelijksvoorwaarden.
  • Ook aandacht voor de pensioen(verdeling) bij een scheiding en of deze wel of niet van toepassing is.

6. Hulp

Uw adviseur kan alvast met u het gesprek hierover aangaan en de voor u belangrijke punten doornemen. Uiteindelijk zal de notaris de akte moeten opmaken.


naar boven

Dit document en meer vindt u in FiscaalTotaal:

  • Betrouwbare en actuele fiscale en financiële vakinformatie
  • Integraal inzicht in een groot aantal fiscale thema’s
  • Praktische ondersteuning bij uw dagelijkse werkzaamheden

    Lees verder over FiscaalTotaal


Gerelateerde nieuwsartikelen