Gebruikelijkloonregeling

Bron: Redactie FiscaalTotaal

Gebruikelijkloonregeling

Een directeur-grootaandeelhouder heeft een dermate grote invloed op de gang van zaken binnen zijn BV dat hij ook zijn salaris zelf zou kunnen vaststellen en hierdoor een (onbedoeld) voordeel zou kunnen behalen. Daarom is in de wet bepaald dat een aanmerkelijkbelanghouder die arbeid verricht voor zijn BV een loon wordt geacht te ontvangen dat gebruikelijk is voor zijn werkzaamheden. De gebruikelijkloonregeling geldt meestal niet voor belastingplichtigen die in het buitenland wonen (in het vanaf 1 januari 2003 geldende verdrag met België is geregeld dat de gebruikelijkloonregeling wél van toepassing is).

1. Fictieve dienstbetrekking en fictief genietingstijdstip

Als een aanmerkelijkbelanghouder werkzaamheden voor zijn BV verricht, is sprake van een fictieve dienstbetrekking. Ook een indirect aanmerkelijk belang kan tot een fictieve dienstbetrekking leiden. Wanneer het aan de ab-houder toe te rekenen fictief loon hoger is dan het werkelijk genoten loon, wordt het verschil geacht te zijn genoten bij het einde van het kalenderjaar. Wordt de dienstbetrekking in de loop van het jaar beëindigd, dan wordt het verschil geacht te zijn genoten bij het einde van de dienstbetrekking.

2. De hoogte van het gebruikelijk loon

Het gebruikelijk loon wordt minimaal op € 45.000 gesteld tenzij de ab-houder aannemelijk maakt dat voor een soortgelijke dienstbetrekking bij niet-ab-houders een lager loon gebruikelijk is. Vanaf 2010 geldt de gebruikelijkloonregeling niet wanneer het fictieve salaris (inclusief dat van andere concernmaatschappijen) maximaal € 5.000 op jaarbasis zou bedragen. Als in een dergelijke situatie geen salaris wordt betaald, zijn geen loonheffingen verschuldigd over een eventueel fictief salaris. Ontvangt de ab-houder wel een salaris, dan moet over het daadwerkelijk uitbetaalde salaris loonheffingen worden ingehouden en afgedragen.

Er kunnen omstandigheden naar voren worden gebracht waardoor het gebruikelijk loon lager zou moeten uitvallen. Als de ab-houder parttime werkt of arbeidsongeschikt is, moet hij aannemelijk maken dat het gebruikelijk loon lager is. Het gebruikelijk loon wordt niet lager vastgesteld als de BV een tijdje verliesgevend was; aannemelijk moet zijn dat sprake is van een structurele verliessituatie die in de weg staat aan de betaling van een "normaal" loon.

Als de inspecteur wil uitgaan van een hoger salaris dan € 45.000, moet hij – ook bij omkering van de bewijslast – aannemelijk maken dat niet-ab-houders voor eenzelfde functie een hoger salaris ontvangen.

Voor het ontvangen loon wordt aangesloten bij het loonbegrip voor de loonbelasting waardoor bijvoorbeeld onbelaste kostenvergoedingen niet meetellen maar de bijtelling voor de auto van de zaak wél.  Onder de vanaf 2011 geldende werkkostenregeling is een breder loonbegrip geïntroduceerd en wordt vanuit de werkgever (collectief) beoordeeld of sprake is van tot het loon behorende vergoedingen en verstrekkingen.

Als de opbrengsten van de BV (bijna) geheel voortvloeien uit de door de ab-houder verrichte arbeid wordt de zogenoemde afroommethode toegepast: er wordt dan uitgegaan van de opbrengsten van de BV verminderd met de aan die opbrengsten toe te rekenen kosten (exclusief het loon), lasten en afschrijvingen. Er kan eventueel rekening worden gehouden met een winstopslag. Let wel dat als er een loon bekend is van een vergelijkbare dienstbetrekking, de afroommethode niet van toepassing is.

Ook bij beleggings-BV´s zal een dga rekening moeten houden met de gebruikelijkloonregeling. Het gebruikelijk loon zal echter bij zuiver vermogensbeheer of beheer door een derde en beperkte werkzaamheden van de dga, aanzienlijk lager zijn dan de minimumnorm.

De Belastingdienst geeft op verzoek (en dus niet verplicht) vooraf een standpunt over de hoogte van het gebruikelijk loon.

3. Gebruikelijk loon binnen een holding

Als een ab-houder vanuit zijn functie bij de moedervennootschap mede werkt voor één of meer dochters waarin hij ook een (middellijk) aanmerkelijk belang heeft, moet elk van die vennootschappen een gebruikelijk loon betalen. Loon voor dezelfde arbeid komt wel in mindering op het van de moedervennootschap ontvangen salaris. Het verleggen van de inhoudingsplicht naar de moedervennootschap heeft geen gevolgen voor de hoogte van het loon dat als gebruikelijk geldt. De afroommethode kan niet worden toegepast als sprake is van een holdingstructuur.

4. Gevolgen voor het aanmerkelijk belang

Het ontvangen salaris en het extra toegerekend fictief loon worden in box 1 belast. Voor de BV is het extra toegerekend fictief loon een bedrijfslast als over dat salaris loon- of inkomstenbelasting is geheven. Woont de aandeelhouder in het buitenland, dan is het fictief loon aftrekbaar als er een belasting naar het inkomen is geheven die naar Nederlandse maatstaven redelijk is.

Het is natuurlijk ook mogelijk dat het ontvangen salaris veel hoger is dan het gebruikelijk loon en door de inspecteur deels als een voordeel uit aanmerkelijk belang wordt aangemerkt!

5. Pensioenopbouw

Fictief loon behoort niet tot het pensioengevend loon. Dit geldt ook als het fictief loon naderhand toch wordt uitbetaald aan de ab-houder. De pensioenopbouw voor diensttijd waarin een aanzienlijk lager dan gebruikelijk loon wordt betaald, is beperkt tot het genoten loon.

Als de ab-houder bij pensioen in eigen beheer een eigen bijdrage heeft betaald bij de inkoop van dienstjaren, wordt na aftrek van deze eigen bijdrage bepaald of sprake is van een gebruikelijk loon. Als het gebruikelijk loon dan hoger is, wordt het pensioengevend loon weer opgehoogd naar het wettelijk minimum.

Let op! Pensioenopbouw in eigen beheer zal vanaf 2017 niet meer mogelijk zijn. Zie daarvoor het wetsvoorstel Uitfasering pensioen in eigen beheer en overige pensioenmaatregelen (34 555).


naar boven

Dit document en meer vindt u in FiscaalTotaal:

  • Betrouwbare en actuele fiscale en financiële vakinformatie
  • Integraal inzicht in een groot aantal fiscale thema’s
  • Praktische ondersteuning bij uw dagelijkse werkzaamheden

    Lees verder over FiscaalTotaal


Gerelateerde nieuwsartikelen