Fiscale eenheid in de Vpb

Bron: Redactie FiscaalTotaal

Fiscale eenheid in de Vpb

Een moedermaatschappij kan met haar dochtermaatschappij(en) en kleindochtermaatschappijen enz. waarin zij een belang van ten minste 95% heeft, voor de heffing van de vennootschapsbelasting op verzoek worden samengevoegd tot een fiscale eenheid. Hieronder komen achtereenvolgens aan bod: de voor- en nadelen van een fiscale eenheid, de voorwaarden, het begin, het eind en tot slot coöperaties en onderlinge waarborgmaatschappijen.

De fiscale eenheid zorgt ervoor dat er belasting wordt geheven alsof er één belastingplichtige is. De belasting wordt dan geheven van de moedermaatschappij of – bij een fiscale eenheid tussen coöperaties – van de centrale maatschappij.

Voordelen van een fiscale eenheid

Het belangrijkste voordeel van een fiscale eenheid is dat de verliezen van een maatschappij verrekend kunnen worden met de winsten van een andere maatschappij uit dezelfde groep. Ook hoeven de vennootschappen geen belasting te betalen over de winst die wordt behaald als zij onderling goederen en diensten leveren. Er wordt belasting geheven alsof er één belastingplichtige is, dus dat betekent ook dat er maar één aangifte vennootschapsbelasting gedaan hoeft te worden. Er moet wel een geconsolideerde balans worden opgesteld. Verder kunnen interne reorganisaties binnen de fiscale eenheid plaatsvinden zonder dat deze reorganisatie tot belastbare winst leidt.

Nadelen van een fiscale eenheid

De vennootschappen zijn aansprakelijk voor elkaar belastingschulden. Daarnaast wordt het opstaptarief voor de vennootschapsbelasting gemist. Het vennootschapsbelastingtarief bestaat uit twee schijven. Bij een belastbaar bedrag tot € 200.000 bedraagt het tarief 20%. Voor het meerdere geldt een tarief van 25%. De fiscale eenheid kan maar één keer gebruik maken van het opstaptarief. Als de vennootschappen niet in de fiscale eenheid zouden zitten, dan zou iedere vennootschap afzonderlijk gebruik kunnen maken van het opstarttarief. Het opstarttarief is 20% tot € 200.000, dus als vennootschappen wel in de fiscale eenheid zitten moeten de dochtermaatschappijen 25% belasting betalen, omdat de moedermaatschappij al gebruik maakt van het opstarttarief. Het nadeel is dan 25% – 20% is 5%. Dit percentage moet worden vermenigvuldigd met de € 200.000 om het nadeel te berekenen. 5% x €200.000 = € 10.000 maximaal per vennootschap. Verder maakt de fiscale eenheid extra kosten omdat er een geconsolideerde balans moet worden opgesteld. Ook bij de investeringsaftrek kan er een nadeel zijn. De fiscale eenheid wordt dus als één vennootschap gezien. De investeringen van alle vennootschappen binnen de fiscale eenheid worden bij elkaar opgeteld. Hierdoor kan de investeringsaftrek lager uitvallen, vergeleken met de situatie dat de vennootschappen niet in de fiscale eenheid zitten.

Voorwaarden voor een fiscale eenheid

  • een fiscale eenheid is alleen mogelijk als de moedermaatschappij ten minste 95% van de gehele juridische en economische eigendom van de aandelen van de dochtermaatschappij bezit;
  • de vennootschappen hebben hetzelfde boekjaar;
  • de vennootschappen zijn aan hetzelfde belastingregime onderworpen;
  • de winst van de vennootschappen wordt op dezelfde manier berekend;
  • de moeder is een NV, BV, coöperatie, onderlinge waarborgmaatschappij of een naar aard en inrichting vergelijkbaar lichaam uit een verdragsland;
  • de dochterbedrijven zijn een naamloze of besloten vennootschap, of een naar aard en inrichting vergelijkbaar lichaam uit een verdragsland;
  • de moeder houdt de aandelen in de dochter niet als voorraad;
  • de vennootschappen hebben een verzoek ingediend bij de Belastingdienst om een fiscale eenheid te vormen.
  • Daarnaast is het toegestaan om een fiscale eenheid te vormen tussen zustermaatschappijen die gehouden worden door een topmaatschappij in een andere lidstaat van de Europese Unie/een EER-land (een zogenoemde zusjes fiscale eenheid) of tussen een moedermaatschappij en een kleindochtermaatschappij die gehouden wordt door een tussenmaatschappij in een andere lidstaat van de Europese Unie/een EER-land (een zogenoemde Papillon fiscale eenheid).

Begin van de fiscale eenheid

Om een fiscale eenheid te kunnen vormen, moeten de betrokken maatschappijen gezamenlijk een verzoek indienen bij de Belastingdienst. De inspecteur beslist op het verzoek bij voor bezwaar vatbare beschikking. De fiscale eenheid komt tot stand op een door de belastingplichtigen in het verzoek aan te geven tijdstip. De fiscale eenheid komt echter niet eerder tot stand dan drie maanden voor het tijdstip waarop het verzoek is gedaan.

Einde van de fiscale eenheid

De fiscale eenheid eindigt zodra zij niet meer voldoet aan de bovengenoemde wettelijke eisen. Verder als een buitenlands lichaam dat via een Nederlandse vaste inrichting deel uitmaakt van de fiscale eenheid, zijn zetel verplaatst naar Nederland of een in Nederland gevestigde belastingplichtige haar zetel verplaatst naar het buitenland met achterlating van een Nederlandse vaste inrichting. Er bestaan wel mogelijkheden voor een aansluitende fiscale eenheid. Verder kan de moedermaatschappij en een (of meer) dochtermaatschappij(en) ook gezamenlijk verzoeken om beëindiging van de fiscale eenheid.

Als de fiscale eenheid wordt verbroken doordat de moedermaatschappij aandelen van de dochter verkoopt en hiermee onder de 95%-grens komt, valt de vervreemding onder de deelnemingsvrijstelling.

De verbreking van de fiscale eenheid kan belastingheffing tot gevolg hebben als er tussen concernonderdelen is geschoven met vermogensbestanddelen. Er zijn antimisbruikmaatregelen genomen zoals het herwaarderen van het overgedragen vermogensbestanddeel tegen de waarde in het economisch verkeer ten tijde van de overdracht als de waarde ten tijde van de overdracht hoger was dan de boekwaarde. Hierop zijn wel weer uitzonderingen waarbij de sanctie achterwege wordt gelaten. Ook in het geval van de zetelverplaatsing van een gevoegde dochtermaatschappij naar het buitenland moet tegen de waarde in het economisch verkeer worden afgerekend over (van de dochter) afkomstige) vermogensbestanddelen die hierdoor niet meer in Nederland kunnen worden belast.

Coöperaties en onderlinge waarborgmaatschappijen

De moedermaatschappij van een fiscale eenheid kan ook een coöperatie of onderlinge waarborgmaatschappij zijn. Bij de coöperaties wordt niet gesproken van een moedermaatschappij maar over de ‘centrale maatschappij’. Onder een ‘centrale maatschappij’ wordt verstaan een in Nederland gevestigde coöperatie waarvan de leden uitsluitend zijn in Nederland gevestigde coöperaties. Onder ‘ledenmaatschappijen’ wordt verstaan de leden van een centrale maatschappij.

De centrale maatschappij en haar ledenmaatschappijen kunnen een fiscale eenheid aangaan. Alle ledenmaatschappijen moeten dan worden gevoegd. Het is dus niet mogelijk om één of meerdere ledenmaatschappijen buiten de fiscale eenheid te houden.

Zodra de centrale maatschappij en haar ledenmaatschappijen een fiscale eenheid aangaan, wordt de belasting geheven alsof er één belastingplichtige is. Die belastingplichtige is de centrale maatschappij. De werkzaamheden en het vermogen van de ledenmaatschappijen worden dan geacht deel uit te maken van de werkzaamheden en het vermogen van de centrale maatschappij. De vennootschapsbelasting wordt vervolgens geheven bij de centrale maatschappij. Alleen de centrale maatschappij hoeft dan nog aangifte vennootschapsbelasting te doen.

Een onderlinge waarborgmaatschappij is een bij notariële akte als onderlinge waarborgmaatschappij opgerichte vereniging. De onderlinge waarborgmaatschappij moet zich blijkens de statuten ten doel stellen met haar leden verzekeringsovereenkomsten te sluiten. Dat gebeurt dan via het verzekeringsbedrijf dat de onderlinge waarborgmaatschappij ten behoeve van haar leden uitoefent.

Wat hierboven is beschreven ten aanzien van de coöperaties, is van overeenkomstige toepassing op onderlinge waarborgmaatschappijen. Een groep van onderlinge waarborgmaatschappijen kan dus ook een fiscale eenheid vormen.


naar boven

Dit document en meer vindt u in FiscaalTotaal:

  • Betrouwbare en actuele fiscale en financiële vakinformatie
  • Integraal inzicht in een groot aantal fiscale thema’s
  • Praktische ondersteuning bij uw dagelijkse werkzaamheden

    Lees verder over FiscaalTotaal


Gerelateerde nieuwsartikelen