Antimisbruikbepaling voor schuiven met assets

Bron: Redactie FiscaalTotaal

Antimisbruikbepaling voor schuiven met assets

De fiscale eenheid heeft verschillende voordelen. Eén daarvan is de mogelijkheid om te schuiven met vermogensbestanddelen zonder dat dit direct leidt tot afrekenen over de meerwaarde in de vermogensbestanddelen. Van dit voordeel kan ook misbruik worden gemaakt. Om dit misbruik tegen te gaan is er een antimisbruikbepaling in de Wet op de vennootschapsbelasting opgenomen, namelijk artikel 15ai Wet Vpb.

Schuiven met vermogensbestanddelen

Binnen een fiscale eenheid (de fiscale eenheid houdt in dat de belasting wordt geheven van de moeder- en dochtermaatschappij(en) alsof er één belastingplichtige is) kunnen vermogensbestanddelen tegen de boekwaarde worden verschoven.

Voorbeeld 1: Bedrijf X en Y (twee dochterondernemingen) zitten samen met M(oeder) in een fiscale eenheid. De drukmachine behoort tot het civielrechtelijke vermogen van bedrijf X en heeft een boekwaarde van € 250.000. De waarde in het economisch verkeer bedraagt € 750.000. Als bedrijf X de drukmachine overdraagt aan een derde dan had bedrijf X een winst moeten nemen van € 500.000. Dit is niet het geval, omdat bedrijf X en Y samen in de fiscale eenheid zitten met M.

Als bedrijf M na de overdracht van de drukmachine van X naar Y, de aandelen in Y overdraagt aan een derde voor €750.000 (de waarde in het economisch verkeer) dan valt de meerwaarde die wordt gerealiseerd bij de verkoop van de aandelen onder de deelnemingsvrijstelling. Dat betekent dat de meerwaarde niet belast kan worden.

Als bedrijf X de drukmachine niet aan Y had overgedragen, maar aan een derde had verkocht, dan had bedrijf X een winst moeten nemen van € 500.000. Door de drukmachine eerst over te dragen aan Y en daarna de aandelen in Y te verkopen heeft de meerwaarde ten gevolge van artikel 15 lid 1 en artikel 13 Wet Vpb niet geleid tot een belaste realisatie van de meerwaarde.

Antimisbruikbepaling

De wetgever heeft een antimisbruikbepaling in de wet opgenomen om misbruik van de faciliteiten bij de fiscale eenheid te voorkomen. In artikel 15ai Wet Vpb is deze te vinden. Artikel 15ai Wet Vpb zorgt ervoor dat als een vermogensbestanddeel binnen de fiscale eenheid is overgedragen, onmiddelijk voorafgaand aan de vebreking van de fiscale eenheid, het overgedragen vermogensbestanddeel te boek wordt gesteld op de waarde in het economisch verkeer ten tijde van de overdracht.

De antimisbruikbepaling van artikel 15ai Wet Vpb komt er kortgezegd op neer dat een onbelaste transactie binnen de fiscale eenheid een belaste transactie wordt, als de fiscale eenheid na deze transactie wordt verbroken. Er gelden wel nadere voorwaarden.

Voorwaarden artikel 15ai Wet Vpb

Voor de toepassing van de antimisbruikbepaling moet zijn voldaan aan de volgende twee voorwaarden:

1. Er moet sprake zijn van een ‘besmette transactie’;
2. De fiscale eenheid moet worden verbroken.

De besmette transactie

De besmette transactie is omschreven in het eerste lid van artikel 15 ai Wet Vpb. Als een vermogensbestanddeel binnen de fiscale eenheid wordt overgedragen van de ene naar de andere vennootschap, waarbij de waarde van het vermogensbestanddeel in het economisch verkeer hoger is dan de boekwaarde op het moment van de overdracht, is er sprake van een besmette transactie.

We knippen de besmette transactie in losse onderdelen om het duidelijker te maken:

1. Er is sprake van een overdracht van een vermogensbestanddeel.
2. De overdracht vindt plaats binnen de fiscale eenheid.
3. De waarde van het overgedragen vermogensbestanddeel moet in het economisch verkeer hoger zijn dan de boekwaarde.
4. Van hetgeen wat wordt genoemd in 3, moet sprake zijn op het moment van de overdracht van het vermogensbestanddeel.

Verbreking van de fiscale eenheid

Van verbreking/ontvoeging kan sprake zijn als de fiscale eenheid niet meer voldoet aan de wettelijke vereisten, door een zetelverplaatsing van buitenlandse moeder of binnenlandse dochter of op verzoek.

Uitzonderingen op de sanctie op basis van de wet en besluit staatssecretaris

De sanctie van de antimisbruikbepaling is niet van toepassing in de volgende in de wet genoemde gevallen:

1. Ingeval de overdracht heeft plaatsgevonden in het kader van een bij de aard en omvang van de overdrager en de overnemer passende normale bedrijfsuitoefening;
2. Ingeval sprake was van een overdracht van een onderneming of een zelfstandig onderdeel van een onderneming, tegen uitreiking door de overnemer van eigen aandelen, en na het tijdstip waarop de overdracht heeft plaatsgevonden ten minste drie kalenderjaren zijn verstreken; of
3. Na het tijdstip waarop de overdracht heeft plaatsgevonden zijn ten minste zes kalenderjaren verstreken.

Verder zijn er een aantal uitzonderingen op basis van een besluit van de staatssecretaris.


naar boven

Dit document en meer vindt u in FiscaalTotaal:

  • Betrouwbare en actuele fiscale en financiële vakinformatie
  • Integraal inzicht in een groot aantal fiscale thema’s
  • Praktische ondersteuning bij uw dagelijkse werkzaamheden

    Lees verder over FiscaalTotaal


Gerelateerde nieuwsartikelen