Uitspraak Europees Hof van Justitie met gevolgen voor fiscale eenheidsregime

 

Het Europees Hof van Justitie heeft bepaald dat het Nederlandse fiscale eenheidsregime op onderdelen in strijd is met het Europese recht van vestiging. Deze uitspraak kan gevolgen hebben voor bedrijven in Nederland en heeft tevens budgettaire gevolgen voor de overheid. Het kabinet heeft daarom al op 25 oktober 2017 spoedreparatiemaatregelen aangekondigd om de gevolgen van deze uitspraak te beperken.

Rechtbank hamer

Uitspraak

In de twee zaken waarover het Hof oordeelde, ging het om de volgende kernvraag: kunnen belastingplichtigen, ondanks dat zij geen fiscale eenheid kunnen aangaan met hun buitenlandse dochters, wel in aanmerking komen voor de voordelen van afzonderlijke elementen van het fiscale eenheidsregime alsof wel een fiscale eenheid met die buitenlandse dochters is aangegaan? Het Hof heeft geoordeeld dat deze benadering inderdaad is toegestaan.

Renteaftrekbeperking

In één van de zaken ging het om de beperking van renteaftrek van leningen tussen verbonden vennootschappen. In de grensoverschrijdende situatie was die rente op basis van wettelijke bepalingen beperkt in de aftrek. Maar omdat in de situatie van een fiscale eenheid deze rente niet zichtbaar is en daardoor dus niet in aftrek beperkt zou zijn, werd door het Hof strijd met het recht van vestiging aanwezig geacht. De renteaftrek is alsnog toegestaan, omdat een binnenlandse groepssituatie niet voordeliger behandeld mag worden dan een grensoverschrijdende groepssituatie.

Aangekondigde wetswijziging

De staatssecretaris heeft al op deze uitspraak gereageerd. De aangekondigde spoedmaatregelen zullen in het tweede kwartaal van 2018 in de vorm van een wetsvoorstel worden ingediend. Nadat de Tweede Kamer en de Eerste Kamer hiermee hebben ingestemd, zullen de maatregelen met terugwerkende kracht tot 25 oktober 2017 11:00 uur in werking treden.

Nieuwe concernregeling

Als gevolg daarvan geldt voor binnenlandse fiscale eenheden dat wordt gedaan alsof de fiscale eenheid niet bestaat ten aanzien van specifiek genoemde wettelijke bepalingen op het gebied van renteaftrekbeperking, enkele bepalingen uit de deelnemingsvrijstelling en de beperking van verliesverrekening bij wijziging van het uiteindelijk belang in een vennootschap. Verder kondigt de staatssecretaris mogelijk nadere reparatiemaatregelen aan, alsmede een nieuwe concernregeling die het huidige fiscale eenheidsregime en de consolidatiegedachte gaat vervangen.

Praktijk

Hoewel de aanleiding een internationale situatie betreft, kunnen de aangekondigde maatregelen ook effect hebben op puur binnenlandse situaties, dus ook voor bedrijven in het mkb-segment. Iedere fiscale eenheid moet bijvoorbeeld gaan beoordelen of ze zich in een situatie bevindt waarin intercompany rente niet aftrekbaar is. Dit terwijl de leningen tot nu toe binnen de fiscale eenheid niet zichtbaar waren. De uitspraak kan derhalve leiden tot een hogere belastingdruk, alsmede tot administratieve lastenverzwaring. Door de terugwerkende kracht van de wetswijziging gaat dit ook al gelden voor de aangifte vennootschapsbelasting 2017. De fiscale gevolgen zullen per onderneming beoordeeld moeten worden.

Twee jaar

Vooral de aankondiging dat het huidige fiscale eenheidsregime als geheel vervangen gaat worden, heeft impact. De consolidatiegedachte, uniek voor de Nederlandse fiscale eenheid, zal mogelijk vervangen worden door een afzonderlijke fiscale beoordeling per onderdeel van de fiscale eenheid met een compensatiemogelijkheid aan het eind. De verwachting is dat de invoering van deze wetgeving over ongeveer twee jaar zal plaatsvinden.

 

terug