Het lage-inkomensvoordeel, de nieuwe Walvis?

 

Ondanks de problemen van Walvis/SUB in 2006 en navolgende jaren is voor 2017/2018 opnieuw een wijziging voorgesteld die brede gevolgen kan hebben, namelijk invoering van het lage-inkomensvoordeel en zogenoemde loonkostenvoordelen. De Tweede Kamer voelt de bui al hangen en heeft gevraagd ‘of het allemaal wel goed zal gaan’. Wiebes belooft dat het nu helemaal anders zal worden aangepakt, maar zijn er wel voldoende lessen geleerd?

vrouw geld portemonnee

Loonkostenvoordeel voor werkgevers

Het lage-inkomensvoordeel (LIV), wie verzint die hoekige benamingen, geeft werkgevers een loonkostenvoordeel (LKV) bij het in dienst nemen van werknemers met een relatief laag loon, en is bedoeld voor zo’n 350.000 werknemers bij circa 80.00 werkgevers. Hoe die groep precies is samengesteld blijft deels een schatting met aardig wat aannames, en het betreft ook werknemers die nooit zijn ingeschreven in de Gemeentelijke Basisadministratie. Het zou best kunnen dat de grootte van de doelgroep verkeerd is ingeschat, wat op zich al vragen oproept over de uitvoerbaarheid.

Samenwerking UWV-Belastingdienst

Daarbij komt dat zelfs staatssecretaris Wiebes moet toegeven dat de uitvoeringstoets van de Belastingdienst niet helemaal aansluit bij die van het UWV. De Wet administratieve lastenverlichting en vereenvoudiging in socialeverzekeringswetten (Walvis)/de samenwerking UWV-Belastingdienst (SUB) had vergelijkbare problemen. Het vreemde is dat Belastingdienst en UWV wel dezelfde uitgangspunten zouden hebben gehanteerd en er daarom vertrouwen in hebben dat het wetsvoorstel ‘goed uitvoerbaar en handhaafbaar is’. Ook dit doet weer denken aan Walvis/SUB.

Samenstelling stuurgroep

Rond het lage-inkomensvoordeel en het loonkostenvoordeel wordt een hele organisatie opgetuigd met een stuurgroep, het personeel van het UWV zou moeten worden uitgebreid en het wordt mogelijk om bezwaar en beroep aan te tekenen bij zowel de Belastingdienst als het UWV. Het is afwachten hoe dit gaat uitwerken. Instellen van een stuurgroep is op zich een goede maatregel maar de stuurgroep moet dan wel de juiste samenstelling hebben en niet bestaan uit mensen die te veel in grote lijnen denken zonder de uitvoeringspraktijk in het oog te houden. Een soepele introductie en uitvoering hangt (natuurlijk) weer af van de daadwerkelijk beschikbare mankracht. Krijgt het UWV meer mensen, en worden voldoende mensen vrijgemaakt voor afhandeling van bezwaar en beroep?

Gegevensuitwisseling

Wiebes geeft toe dat er nog wat aandachtspunten zijn, zoals de gegevensuitwisseling tussen UWV en gemeenten. Dit lijkt mij toch meer dan een aandachtspuntje. De inwerkingtreding van de maatregelen ligt daarentegen wel weer een eindje weg. Misschien helpt dat?

Doelgroep voldoende gestimuleerd?

Als ik kijk naar de toelichting die Wiebes heeft gegeven aan de Kamer, dan krijg ik overigens wel het gevoel dat met name het LIV wat te generiek is opgezet uit angst voor een Walvis/SUB-debacle. Verliest de maatregel niet aan effectiviteit door die opzet? Wordt de juiste doelgroep wel (voldoende) gestimuleerd? Eigenlijk is dat ook een beetje wat de Kamer wilde weten van Wiebes, maar een antwoord op deze (impliciete) vraag, heb ik in elk geval niet kunnen vinden in de Kamerbrief.

terug