Belastingherziening: gaat het er nu echt van komen?

 

Staatssecretaris Wiebes maakte deze week bekend dat regeringspartijen VVD en PvdA een akkoord hebben bereikt over de hervorming van het belastingstelsel. De partijen zouden het op hoofdlijnen met elkaar eens zijn, maar de details van het akkoord werden nog niet bekendgemaakt. Deze gang van zaken stuitte op grote boosheid bij de oppositiepartijen, zodat het de vraag is of de plannen van het kabinet op voldoende steun kunnen rekenen.

De oppositie is niet blij met de gang van zaken rond het kabinetsplan om het belastingstelsel te hervormen. Reden is dat het kabinet weigert inzicht te geven in het compromis dat zich aftekent tussen het kabinet en de regeringspartijen VVD en PvdA. Een verzoek van vrijwel de gehele oppositie om een debat met premier Rutte werd donderdag geblokkeerd door de regeringspartijen VVD en PvdA. Nadat Wiebes donderdag een eerste, vrij korte brief had gestuurd, eiste de Kamer op initiatief van GroenLinks-leider Klaver voor 15.00 uur donderdagmiddag een nieuwe, uitgebreidere brief. Die kwam er ook, maar bevatte nauwelijks meer nieuws.

De ChristenUnie, de SP, het CDA en de PVV weigeren om in een ‘achterkamertje’ met het kabinet te onderhandelen over een plan dat tijdens die gesprekken geheim moet blijven. Volgens Rutte is het nog te vroeg om de plannen op tafel te leggen. Ten eerste omdat de plannen nog niet helemaal zijn uitgewerkt en ten tweede omdat hij niet wil dat de plannen sneuvelen. “Als je het stuk publiceert, wordt het kapotgescheurd. Want dan zal iedereen reageren op die elementen die niet bevallen en misschien een enkel woord over die paar elementen die wel bevallen. Wil je dit laten slagen, dan kan dat alleen in de achterkamertjes”, aldus Rutte.

In de Tweede Kamer zei Rutte dat het kabinet eerst breed draagvlak wil zoeken voor een belastingherziening en de andere partijen in de Kamer zal uitnodigen voor overleg. Voor het succes van deze gesprekken is het volgens Rutte nodig dat ze in vertrouwelijkheid gevoerd worden. Het kabinet zal uiteindelijk meerdere oppositiepartijen nodig hebben om de belastinghervormingen door de Eerste Kamer te krijgen. Als er een voldoende breed draagvlak is, komt het kabinet uiterlijk op Prinsjesdag met een voorstel. In het Belastingplan 2016 worden dan de eerste stappen gezet. Alle reden om dit jaar met extra veel spanning uit te kijken naar de derde dinsdag in september.

Welke voorstellen kunnen we verwachten?

‘Makkelijker moeten ze het wel maken’

Het systeem moet eenvoudiger, daar is iedereen het over eens. De laatste herziening van het belastingstelsel dateert alweer van 2001 en in de loop der tijd is het systeem steeds ingewikkelder geworden. Door de complexiteit in o.a. de toeslagen is het systeem ook nog eens fraudegevoelig. Dat is aangetoond met de zogenoemde ‘Bulgarenfraude’.

‘Werken moet lonender worden’

De partijen zijn het ook redelijk met elkaar eens dat werken lonender moet worden. De belastingen op arbeid moet omlaag zodat de werkenden meer netto loon overhouden. Dat belastingen op arbeid omlaag gaan betekent misschien dat de inkomsten voor de overheid tijdelijk omlaag gaan, maar het effect zou kunnen zijn dat meer mensen aan de slag gaan als werken lonender wordt. Een optie zou kunnen zijn om het 52%-tarief in de hoogste schijf te verhogen naar bijvoorbeeld 60% zodat de lage- en middeninkomens wat lucht krijgen. Een ander voorstel is om de lasten op arbeid te verlagen, maar de btw te verhogen. Op die manier wordt consumptie belast.

Vermogensrendementsheffing

Op dit moment moet er 1,2% belasting betaald worden over het belastbaar inkomen uit vermogen. Dit is opgebouwd uit een (fictief) voordeel van 4% over de grondslag sparen en beleggen waarover 30% inkomstenbelasting wordt gerekend. Veel Nederlanders zijn het hier niet mee eens, omdat de rentes op spaarrekeningen rond de 1% zijn terwijl de wetgever uitgaat van een fictief rendement van 4%. Deze onevenredigheid is ook volgens de regering niet wenselijk. De verwachting is dat de regering hoe dan ook met een voorstel zal komen voor de vermogensrendementsheffing.

Autobelastingen

Ook de autobelastingen zijn door allerlei stimuleringsmaatregelen en aanpassingen steeds ingewikkelder geworden. Zo gelden voor identieke auto’s verschillende regels omdat ze in verschillende jaren zijn aangeschaft. Ook heeft het stimuleren van schonere (o.a. elektrische auto’s) gezorgd voor miljoenen euro’s (volgens sommige schattingen: miljarden) aan inkomensderving voor de schatkist. Inmiddels heeft staatssecretaris Wiebes laten weten dat de Autobrief 2 in een gevorderde staat van voorbereiding is. Hij verwacht deze op korte termijn naar de Kamer te sturen.

terug