‘Mensen moeten zich eens flink op de borst slaan’

Bron: Nicolette van den Hout

‘Je moet je kwaliteiten laten zien, dat doen wij Nederlanders te weinig’, dat is de boodschap die Patrick van Veen van Apemanagement tijdens de eerste sessie wil overbrengen. In een uur tijd legt hij paralellen tussen het gedrag van apen en het gedrag op de werkvloer. ‘Als je gedrag snapt, kun je veel effectiever werken.’

De spiegel

Patrick van Veen is afgestudeerd als gedragsbioloog en is daarna 14 jaar werkzaam geweest in de verzekeringssector. Daarna is hij gaan doen waar zijn hart lag: gedragsbiologie, en dan specifiek met apen. ‘Als je gedrag snapt, kun je veel effectiever werken’, zo stelt hij. ‘Maar waarom onderzoek ik dan het gedrag van apen? Wij verschillen genetisch maar 1,4% van chimpansees, apen zijn net als mensen sociaal en hebben een lange kindertijd.’ Een ander fenomeen dat overeenkomt is de zelfherkenning in de spiegel en dat kunnen maar een paar diersoorten. ‘Kinderen herkennen zichzelf pas na een paar jaar in een spiegel. Tot dan zijn kinderen goudeerlijk’, vertelt Van Veen. ‘Vanaf het moment dat ze zichzelf herkennen in de spiegel, kunnen ze zich ook verplaatsen in een ander. Dat is het begin van de ellende, dan kunnen ze manipuleren en liegen. Datzelfde gedrag zie je ook bij apen, maar ook bij je collega’s en je klanten. Honderd procent eerlijke feedback op jou als persoon zal je dus nooit krijgen. Er spelen altijd belangen mee. Dat alles maakt het lastig om iemand te vertrouwen.’

Vertrouwen

Hoe zorgen we er dan voor dat we elkaar vertrouwen? En hoe doen apen dat? ‘Een gorilla slaat zichzelf op de borst om de vrouwen te laten zien dat ze veilig zijn. Hij straalt daarmee uit dat hij sterk is. Die kwaliteit moet hij ook waarmaken en daarom worden de dames, zeker in het begin van zijn leiderschap, in elkaar geslagen. De vrouwen kennen dan hun plek en weten dat ze een sterke leider hebben. Let op, dat doen gorilla’s hè! Doe dat niet thuis.’ Er gaat gelach op in de zaal. ‘Nederlanders mogen zichzelf ook vaker op de borst slaan. Wij hebben toch de cultuur dat je niet met je kop boven het maaiveld mag uitsteken. Maar het is belangrijk om te vertellen welke kwaliteiten je hebt, dan weet je wat je aan elkaar hebt. Dat geldt voor u als belastingadviseur ook. U wilt dat uw klant u vertrouwt. Daarvoor moet u laten zien welke kennis u hebt en dat uitstralen. Op die manier groeit vertrouwen.’

Klantendag2016_3_PatrickVanVeen

Tekening van Gabriëlla van Vuure

Koffie drinken of vlooien

‘Apen bouwen relaties op door elkaar te vlooien’, vertelt Van Veen. ‘Berberapen vlooien elkaar wel twee uur en dat terwijl ze helemaal geen vlooien hebben! Door aan de haartjes te trekken komt er endorfine vrij en na twee uur vallen ze zo stoned als een garnaal van de rots af. Om dat toe te laten, moet je elkaar vertrouwen. Wees maar niet bang, u hoeft uw klanten en collega’s niet te gaan vlooien. Mensen doen dat door praatjes met elkaar te maken. Die domme vragen horen daar bij: “Heb je het kunnen vinden?”, dan denk ik, dat zie je toch? Dergelijke praatjes hebben we wel nodig om vertrouwen te krijgen. Het ultieme smeermiddel in Nederland is koffie drinken. Het is ook hét moment voor informele gesprekken. Een Duitser begrijpt dat bijvoorbeeld niet. Als je aan hem vraagt of hij mee gaat koffie drinken, zegt hij nee. “Ik drink alleen thee.” Een Nederlander had dan allang begrepen dat je wordt uitgenodigd voor een ritueel en dat je daarbij ook water mag drinken. Als je informeel met elkaar praat en een band met elkaar opbouwt, dan accepteer je ook meer van elkaar. Het voorkomt irritaties en zorgt voor een betere samenwerking.’

Informeel leiderschap

‘Maar wat nu als je samenwerkt met de baas? Wat wil je daar als aap dan voor terug?’, vraagt Van Veen de zaal. ‘Vrouwtjes!’, roept iemand. ‘Kijk, jij hebt het al begrepen’, lacht Van Veen. ‘Voedsel’, wordt er nog ergens geroepen. ‘En tot slot de slaapplaatsen, dan heb je ze allemaal wel’, zegt Van Veen. ‘Privileges dus. In een apengroep was Nikki de baas. Toen hij werd uitgedaagd door andere mannetjes, hielp aap Jeroen hem. Hij kreeg daar privileges voor terug, maar dat begon Nikki op een gegeven moment te storen. Dus hij trok de privileges weer in. Jeroen op zijn beurt pikte dat niet en ging samenwerken met de andere mannetjes. Dat wilde Nikki helemaal niet en hij gaf Jeroen toch weer privileges. Uiteindelijk was Jeroen de vader van al het nageslacht in de groep. En dan ben je eigenlijk de leider, maar Jeroen accepteerde Nikki boven hem. Dit is informeel leiderschap. Je moet weten waar de beslissingen worden genomen als je iets voor elkaar wilt krijgen.’

Oplossingen

‘Dus als je weet hoe de verhoudingen liggen, hoe gedragingen zich uiten en welke rol jij daar in kunt spelen, kom je tot oplossingen. Praat met elkaar en werk samen, dan kom je veel verder dan wanneer je oplossingen zoekt in systemen’, sluit Van Veen af.

Discussie (0)

Bekijken en participeren
Log in of Registreer om een reactie te plaatsen
terug